Bệnh gỉ sắt trên cây ngô: Đặc điểm, điều kiện phát sinh và biện pháp phòng trừ
Bệnh gỉ sắt là loại bệnh phổ biến ở khắp các vùng trồng ngô. Trong suốt quá trình sinh trưởng phát triển của cây đều có thể bị nhiễm bệnh và chủ yếu trên lá. Vậy đặc điểm của bệnh gỉ sắt là gì? Các biện pháp nào được áp dụng để phòng trừ bệnh gỉ sắt trên cây ngô? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Đặc điểm của bệnh gỉ sắt trên cây ngô
Tác nhân gây ra bệnh gỉ sắt trên ngô là nấm Puccinia maydis, thuộc bộ Uredinales, lớp Nấm Đảm. Khi cây ngô bị bệnh chúng sẽ có những triệu chứng sau:
– Bệnh gỉ sắt có thể nhận biết qua các dấu hiệu như các đốm màu cam hoặc nâu trên bề mặt lá ngô. Bệnh gây hại tập trung nhiều trên bẹ, phiến lá và vỏ của trái bắp. Lúc đầu vết bệnh sẽ là những vết nhỏ có màu vàng đến nâu đỏ, xung quanh vết bệnh có quầng sáng. Sau đó, những vết bệnh lớn dần thành từng vùng hoặc dãy dài khoảng 1mm và nổi lên bề mặt.
– Khi bệnh biểu hiện nặng sẽ xuất hiện nhiều u nhỏ có kích thước như hạt tấm trên 2 bề mặt lá, bên trong chứa nhiều chất bột có màu nâu đỏ như màu gạch. Những u này phát triển dần sẽ làm rách tế bào biểu bì phía ngoài và lộ ra ngoài những lớp bột màu nâu đỏ như màu gỉ sắt, khi sờ vào thấy nhám tay.
– Khi bệnh biểu hiện nặng sẽ xuất hiện nhiều u nhỏ có kích thước như hạt tấm trên 2 bề mặt lá, bên trong chứa nhiều chất bột có màu nâu đỏ như màu gạch. Những u này phát triển dần sẽ làm rách tế bào biểu bì phía ngoài và lộ ra ngoài những lớp bột màu nâu đỏ như màu gỉ sắt, khi sờ vào thấy nhám tay.
Nếu như không phòng trừ bệnh kịp thời có thể làm lá cây ngô bị khô cháy, diện tích lá quang hợp nhỏ dần. Từ đó, quá trình tổng hợp chất hữu cơ và vận chuyển chất bị giảm, dẫn đến năng suất và chất lượng hạt giảm, vỏ bị nhăn. Cây ngô bị nhiễm bệnh khi còn nhỏ sẽ làm cho cây kém phát triển, rụng lá, cây chết sớm.
2. Điều kiện phát sinh phát triển của bệnh gỉ sắt
– Nguồn bệnh có thể lây lan từ tàn dư cây ngô từ vụ trước nếu như cây ngô được trồng hàng năm, không luân vụ.
– Thời tiết mát mẻ, độ ẩm cao và có mưa, ruộng trồng với mật độ dày, thiếu ánh sáng, là những điều kiện thuận lợi để nấm sinh sôi và gây bệnh.
– Ngô xuân hè và hè thu bị bệnh nặng hơn ở miền trung du, miền núi trên giống ngô mới nhập nội và ngô lai. Vào cuối vụ bệnh có thể phát triển mạnh trên toàn cây làm lá nhỏ và cây lụi, bắp nhỏ đi rất nhiều.
3. Biện pháp phòng trừ bệnh gỉ sắt hại ngô
Bệnh gỉ sắt hại ngô có thể phát triển ở nhiều giai đoạn sinh trưởng của cây, nếu không được phòng ngừa và kiểm soát đúng cách sẽ làm cây ngô cho năng suất thấp hoặc thậm chí mất mùa. Để đảm bảo chất lượng, hiệu quả cây trồng bà con nên áp dụng một số biện pháp canh tác sau:
– Vệ sinh đồng ruộng, thu dọn sạch tàn dư thực vật của vụ trước mang đi tiêu huỷ bằng cách phơi khô và đốt. Cày xới đất chôn vùi gốc, thân lá bắp còn sót lại sẽ hạn chế bệnh vụ sau.
– Trồng mật độ thích hợp, vừa phải, không trồng dày. Thường mật độ trồng thay đổi từ 60.000 cây – 70.000 cây/ Ha. Khoảng cách 70×20 cm -70×25 cm/1 hạt.
– Dùng các giống kháng bệnh gỉ sắt.
– Chăm sóc tốt, bón phân cân đối, hợp lý. Không bón thừa đạm, liên tục ngắt tỉa lá già, lá bệnh, tạo độ thoáng đãng cho ruộng ngô.
– Phun thuốc đặc trị bệnh gỉ sắt ngay khi có dấu hiệu bệnh để diệt trừ và tránh sự lây lan diện rộng trên vùng canh tác ngô.
