ĐẶC ĐIỂM BỆNH GIẢ SƯƠNG MAI TRÊN DƯA CHUỘT VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH
Bệnh giả sương mai là một trong những bệnh gây hại đặc biệt nghiêm trọng trên nhiều loại cây trồng như bầu, bí, cà chua, dưa hấu và cả dưa chuột. Bệnh có tốc độ lây lan nhanh chóng, ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây dưa chuột. Cùng tìm hiểu đặc điểm của bệnh giả sương mai trên dưa chuột và cách phòng tránh hiệu quả trong bài viết dưới đây.
1. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH GIẢ SƯƠNG MAI TRÊN DƯA CHUỘT
Bệnh giả sương mai do nấm Peronospora parasitica gây ra. Bệnh giả sương mai trên cây dưa chuột gây hại chủ yếu là trên lá.
2. ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH BỆNH GIẢ SƯƠNG MAI
Bệnh giả sương mai gây hại quanh năm, tuy nhiên bệnh phát triển mạnh nhất khi gặp điều kiện môi trường có ẩm độ cao, nhất là khi có mưa và sương mù vào buổi sáng.
- Bào tử nấm Peronospora parasitica nảy mầm trong điều kiện độ ẩm > 80%. Nhiệt độ tốt nhất cho nấm phát triển là từ 24 – 30ºC, tối thiểu 10 – 13º C.
- Các màn sương, màn nước mưa đọng trên tán lá cũng góp phần làm cho bào tử nấm nảy mầm, sản sinh rồi xâm nhập vào trong cây trồng.
- Nấm gây bệnh tồn tại chủ yếu ở dạng sợi nấm và bào tử. Bào tử nấm được phát tán đi xa nhờ gió đến các cây và ruộng lân cận. Bệnh phát sinh sớm từ khi cây có 3 lá thật, bệnh lây lan rất nhanh và dễ dàng giữa các tầng lá trong một cây hoặc từ cây này sang cây khác, bệnh bắt đầu trở nặng từ khi thu hoạch cho đến cuối vụ.
- Điều kiện thời tiết vụ đông xuân miền Bắc nước ta (từ tháng 11 đến tháng 3) rất thuận lợi cho bệnh sương mai hại dưa leo phát triển. Nhất là khi có các đợt rét, nhiệt độ giảm thấp và mưa ẩm kéo dài.
- Trên những ruộng dưa chuột quá ẩm ướt, bón phân NPK không cân đối, đặc biệt trong điều kiện thiếu dinh dưỡng vi lượng, kém chăm sóc bệnh rất dễ phát sinh. Bên cạnh đó, không chú ý vệ sinh đồng ruộng trong thời gian cây đang sinh trưởng và sau khi thu hoạch cũng là điều kiện thuận lợi để bệnh phát triển.
3. ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH GIẢ SƯƠNG MAI TRÊN DƯA CHUỘT
Bệnh giả sương mai có thể gây hại ở tất cả các bộ phận của cây nhưng phổ biến nhất là trên lá. Bệnh phát sinh sớm từ khi cây có 3 lá thật, gây rách các mô tế bào, thậm chí làm lá biến dạng, giảm hoạt động quang hợp sớm trong quá trình phát triển của cây dẫn đến cây còi cọc và giảm năng suất. Hiện tượng rụng lá sớm cũng có thể làm cho quả dưa chuột bị cháy nắng do tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng trực tiếp.
- Bệnh thường gây hại ở mặt dưới lá, ban đầu vết bệnh là những đốm xanh nhạt , ướt sau chuyển vàng nhạt, hình góc cạnh do vết bệnh bị giới hạn bởi các gân lá.
- Sau đó vết bệnh chuyển sang màu nâu hình tròn đa giác hoặc hình bất định.
- Vết bệnh nằm rải rác trên lá hoặc nằm dọc các gân lá thường có góc cạnh và bị giới hạn bởi các gân lá.
- Đặc biệt trong điều kiện ẩm độ cao (mưa nhiều, nhiệt độ thấp), quan sát ở măt dưới lá chỗ có vết bệnh thường thấy ươn ướt và xuất hiện lớp bào tử nấm màu tím nhạt, nhất là lúc sáng sớm và mất đi khi trời nắng.
- Bệnh lây lan rất nhanh và dễ dàng giữa các tầng lá trong một cây hoặc từ cây này sang cây khác, bệnh bắt đầu trở nặng từ khi thu hoạch cho đến cuối vụ.
4. BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH BỆNH GIẢ SƯƠNG MAI
Để ngăn chặn và phòng trừ bệnh sương mai trên dưa chuột một cách hiệu quả, bà con có thể thực hiện những biện pháp sau:
- Vệ sinh đồng ruộng, thu dọn tàn dư cây trồng vụ trước, có điều kiện nên ngâm nước ruộng một thời gian để diệt nấm.
- Trồng luân canh với cây khác họ. Sử dụng màng phủ nông nghiệp giảm ẩm độ xung quanh gốc và để lá không tiếp xúc với mặt đất.
- Mật độ trồng thưa hợp lý không quá dày để tránh bớt ẩm độ cao khi cây giao tán.
- Bón phân cân đối N-P-K, khi bệnh chớm phát nên ngừng bón phân đạm.
- Ngắt bỏ bớt lá già, lá sâu bệnh. Dọn sạch cỏ dại trong luống dưa leo, và nếu ánh sáng không lọt vào tán cây nên tiến hành tỉa bỏ bớt các chồi phía trên để tạo thông thoáng.
- Khi có mưa nhiều, hoặc ban đêm có sương, nên kiểm tra kỹ các lá gần mặt đất, Nếu có triệu chứng nhiễm bệnh song song với việc thu hái, tiêu hủy các lá già, lá bệnh.
- Sử dụng thuốc trừ bệnh phun đều trên lá để hạn chế lây lan lên các lá tầng trên.
Trên đây là những thông tin chi tiết về bệnh giả sương mai trên cây dưa chuột. Một loại bệnh phổ biến, thường gặp và gây hại nặng trên các thửa ruộng canh tác của bà con. Để giảm thiểu tối đa tác hại do bệnh gây ra, bà con nên chủ động chăm sóc cây dưa leo tốt và chủ động phòng trừ sớm bệnh sương mai. Chúc bà con mùa vàng bội thu.
