Đặc điểm của bệnh đạo ôn hại lúa và cách phòng trừ 

Bệnh đạo ôn hại lúa hay còn gọi là bệnh cháy lá lúa có thể phát sinh từ thời kỳ cây con đến khi thu hoạch và có thể gây hại trên tất cả các bộ phận của cây lúa như lá, bẹ lá, cổ bông, gié và hạt. Hiện nay chưa có giống kháng bệnh, bởi vậy nếu như không nhận biết rõ các đặc điểm của bệnh đạo ôn hại lúa để đưa ra biện pháp xử lý kịp thời thì bệnh sẽ lây lan nhanh và ảnh hưởng đến năng suất rất nặng.

1. Điều kiện phát sinh bệnh đạo ôn hại lúa

Bệnh thường phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết âm u, sáng sớm có sương mù hay trời có mưa phùn, nhiệt độ thích hợp nhất trong khoảng từ 18 – 26oC, ẩm độ cao 90%. Nấm đạo ôn phát sinh, phát triển và gây bệnh nặng trên các giống nhiễm như: Bắc thơm 7, BC15, các giống nếp,… trên các chân ruộng trũng hẩu.

Nếu bà con sử dụng giống nhiễm, gieo sạ quá dày sẽ khiến ruộng không thông thoáng hoặc bón thừa phân đạm thì bệnh đạo ôn sẽ có cơ hội phát triển mạnh.

Bệnh đạo ôn chủ yếu lây nhiễm qua không khí (gió), gặp điều kiện thuận lợi sau 1 ngày bào tử nấm nảy mầm xâm nhập vào bên trong mô cây. Sau 2 ngày bệnh xuất hiện vết chấm kim, từ 5 – 7 ngày sau khi xâm nhập nấm đã sản sinh bào tử mới và bắt đầu phát tán vào không khí. Bệnh gây hại nặng sẽ làm chết cả bụi lúa. Nhìn từ xa thấy trên ruộng có những lõm lúa cháy nâu và chết lụn mà bà con nông dân thường gọi là lúa “sụp mặt”.

2. Đặc điểm của bệnh đạo ôn hại lúa

Trên lá lúa: Ban đầu vết bệnh là những chấm nhỏ màu xanh xám, sau lớn dần có hình thoi, ở giữa màu xám tro, xung quanh màu nâu đậm, ở viền ngoài cùng vết bệnh màu nâu nhạt. Khi bệnh nặng, các vết bệnh dày đặc nối tiếp nhau làm cho lá bị cháy.

Trên thân: Vết bệnh màu nâu bao quanh đốt thân làm đốt khô, teo lại. Các đốt thân gần gốc bị mục làm cho gốc bị gãy đổ.

Trên cổ bông và gié: Vết bệnh ban đầu là một chấm nhỏ màu đen đoạn cổ giáp tai lá về sau lớn dần làm cổ bông héo, bông lúa trắng hoặc lép lửng. Nấm bệnh tấn công trên cổ bông (cổ gié) làm cản trở việc vận chuyển chất dinh dưỡng từ cây lúa lên nuôi bông, nuôi hạt, hạt lúa sẽ bị lép lửng. Nếu bệnh tấn công sớm có thể làm cho hạt lúa bị lép hoàn toàn. Vết bị bệnh lúc đầu có màu xám xanh, sau chuyển dần sang màu nâu, nâu đậm. Nếu ẩm độ không khí cao, chỗ vết bệnh sẽ mọc một lớp nấm mốc màu xám xanh, dễ bị gãy, làm ruộng lúa trở nên xơ xác.

Trên hạt: Vết bệnh không định hình, có màu nâu xám.

3. Biện pháp phòng trừ bệnh đạo ôn hại lúa trên đồng ruộng

Để phòng trừ bệnh đạo ôn, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp sau:

• Luân canh cây lúa với cây trồng cạn để tiêu diệt bào tử nấm tồn tại trong tàn dư thực vật.
• Vệ sinh đồng ruộng: sau khi thu hoạch nên cày vùi rơm rạ, dọn sạch tàn dư, cỏ dại đem ra khỏi ruộng…
• Chọn giống lúa ít nhiễm với bệnh đạo ôn, mật độ gieo sạ vừa phải, xử lý hạt giống trước khi gieo bằng Agrilife 100SL.
• Bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali. Không bón quá nhiều phân đạm, nhất là thời kỳ cuối đẻ nhánh và sau trổ. Nếu thấy ruộng bị bệnh mà thời tiết đang thuận lợi cho bệnh phát triển thì ngưng bón đạm. Không để ruộng khô nước, và tiến hành phun thuốc phòng bệnh kịp thời.
• Đối với bệnh đạo ôn, bà con cần phun phòng hoặc phun khi bệnh vừa chớm xuất hiện. Khi thời tiết thuận lợi cho bệnh phát triển, phun lần hai sau lần phun thứ nhất 7 – 10 ngày.

Trên đây là những đặc điểm của bệnh đạo ôn hại lúa và một số biện pháp phòng trừ. Mong rằng sẽ giúp ích nhiều cho bà con trong công tác phòng chống bệnh trên đồng ruộng. Chúc bà con mùa vàng bội thu.