RỆP MUỘI ĐEN: QUÁ TRÌNH SINH TRƯỞNG, ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Rệp muội là một trong những loài gây hại nghiêm trọng nhất trên các dòng cây có múi. Với khả năng sinh sản nhanh và số lượng lớn, chúng chích hút phần non nhất của cây làm lá cong queo còi cọc và kém phát triển ảnh hưởng nghiêm trọng tới năng suất. Cùng tìm hiểu quá trình sinh trưởng của rệp muội đen cũng như đặc điểm gây hại và các biện pháp phòng trừ hữu hiệu.

1. QÚA TRÌNH SINH TRƯỞNG CỦA RỆP MUỘI ĐEN

Rệp muội đen là một loại côn trùng vừa đẻ con. Chúng không có giai đoạn sinh sản hữu tính vào mùa thu như ở các loài rệp khác và không có con đực hay trứng. Tất cả đều là con cái sinh sản đơn tính quanh năm. 

Khi điều kiện thuận lợi, chúng sinh sản rất nhanh. Ấu trùng trưởng thành trong khoảng một tuần ở nhiệt độ 20 °C hoặc cao hơn. Rệp muội đen có thể đẻ từ 20-60 con. Và một con rệp có thể sinh ra hơn 4.400 con trong ba tuần nếu không có kẻ thù tự nhiên săn mồi. Vậy nên, nếu bà con lơ là không kịp phát hiện và xử lý, rệp muội đen rất nhanh tăng trưởng với số lượng lớn và gây hại trên diện rộng.

Con non: Kích thước nhỏ, chỉ khoảng 0,5mm, có hai răng hút nhỏ ở đầu. Chúng phủ lớp sáp trắng bao quanh cơ thể. Lớp sáp này giúp chúng tránh được sự tấn công của kẻ thù tự nhiên và thuận lợi ẩn nấp trên lá cây.

Con trưởng thành: Kích thước lớn hơn, từ 2 – 3mm. Chúng có hai dạng cánh: cánh ngắn và cánh dài. Cánh ngắn là dạng phổ biến hơn, khi chúng sống ở môi trường ổn định và ít bị cạnh tranh. Cánh dài là dạng hiếm gặp, khi chúng phải di chuyển sang các cây mới do cây cũ đã già hoặc quá đông rệp. Thân hình của rệp muội đen có hình quả lê, với phần lưng và bụng màu đen thẫm. Phần cuối bụng có từ 4 – 7 lông cứng, giúp chúng bám vào lá cây.

2. ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI CỦA RỆP MUỘI ĐEN

Rệp muội là một trong những loài gây hại nghiêm trọng nhất trên các dòng cây có múi. Loài rệp muội này tập trung ẩn nấp chủ yếu ở các mặt dưới của lá. Chúng sẽ chích hút phần non nhất của cây, đơn cử như chồi non, làm chồi biến dạng, làm lá cong queo còi cọc và kém phát triển. 

Nếu mật độ rệp tăng cao, cây bị muội đen sẽ còi cọc, chậm phát triển. Bên cạnh đó, lá cây cũng sẽ chuyển dần sang màu vàng, làm cây bị khô héo và chết.

Ngoài ra, trong quá trình ẩn nấp, rệp muội đen còn tiết mật ngọt. Việc này tạo điều kiện cho nấm muội đen phát triển. Biểu hiện rõ nhất khi mặt trên của lá, vỏ cành và vỏ trái… bị phủ đều một lớp bồ hóng có màu đen, đặc biệt là khi lấy tay, giẻ lau hoặc dùng nước để rửa thì lớp đen này sẽ hết. Đây chính xác là bệnh muội đen do loại nấm Capnodium citri gây ra.

3. GIẢI PHÁP PHÒNG TRỪ RỆP MUỘI ĐEN

Rệp muội đen là một loại côn trùng tuy có kích thước nhỏ nhưng lại gây hại cực kỳ nghiêm trọng đối với các loại cây trồng. Do đó, bà con nên có sự chuẩn bị từ sớm, và cũng cần phải thực hiện các biện pháp phòng trừ thường xuyên.

• Thường xuyên thăm nom vườn tược để kịp thời phát hiện ra các dấu hiệu bệnh muội đen và phòng trừ ngay.
• Nuôi dưỡng các thiên địch có khả năng tiêu diệt rệp muội đen xâm hại như ong, kiến vàng,…
• Loại bỏ các cây bị nhiễm bệnh nặng và vệ sinh vườn tược thường xuyên, tưới nước đúng lượng. Cách ly các cây bị rệp muội đen để ngăn ngừa sự lây lan.
• Nhổ tay rệp muội đen và diệt tổ yến mật trên cây cà phê. Dùng các vật liệu như màng chắn hoặc lưới che để ngăn chặn rệp muội đen bay vào vườn.
• Khi mật độ rệp muội đen ở mức cao nên chọn các loại thuốc có chứa hoạt chất như Acetamiprid, Buprofezin, Thiamethoxam, Deltamethrin,… và phun theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Phun đều lên tán lá của cây cà phê. Tránh sử dụng quá nhiều thuốc để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Với khả năng sinh sản cực nhanh cùng tốc độ gây hại lớn cũng như hậu quả để lại rất nghiêm trọng, việc bà con chủ động thực hiện các giải pháp phòng và trừ rệp muội đen là hết sức cần thiết. Hy vọng những kiến thức vừa chia sẻ trên sẽ giúp ích nhiều cho bà con trong việc chăm sóc và diệt trừ sâu bệnh. Chúc bà con đạt hiệu quả năng suất cao.