Tìm hiểu các đặc trưng sinh thái của bọ trĩ

Bọ trĩ là một loài bọ hại lúa và tấn công nhiều cây trồng khác như bắp, mía, thuốc lá, cây họ đậu, cây họ bầu bí,… Chúng gây hại ngay từ khi cây non mới xuất hiện, và mật độ tăng dần. Hãy cùng tìm hiểu các đặc trưng sinh thái của bọ trĩ trong bài viết này nhé!

Đặc trưng sinh thái của loài bọ trĩ

Bọ trĩ hay còn gọi là bù lạch có thể sống đến 3 tuần. Chúng hoạt động cả ban ngày và ban đêm. Ban ngày chúng hoạt động tương đối nhanh nhẹn. Khi bị khua động chúng lẩn tránh sang lá khác hoặc giả chết rơi xuống đất. Chúng ẩn nấp trong lá nõn hoặc các chót lá quăn do không ưa ánh sáng trực xạ. Khi trời râm mát chúng bò ra ngoài.

Vòng đời của bọ trĩ khoảng 11-16 ngày

• Giai đoạn trứng: 4-5 ngày. Trứng bọ trĩ có hình bầu dục, khi mới đẻ màu trong suốt, lúc sắp nở có màu vàng nhạt.
• Giai đoạn sâu non: 5-8 ngày. Sâu non mới nở thân có màu trong suốt. Sau lần lột các thứ nhất có màu vàng nhạt. Cơ thể hình ống, râu dài không quá ½ cơ thể, đầu nhỏ hơn ngực.
• Giai đoạn tiền nhộng và nhộng: 2-3 ngày. Nhộng màu vàng sẫm, không di chuyển. Giai đoạn này phần phụ nhìn thấy rõ, cánh kéo dài tới đốt bụng thứ 4. Thường hoá nhộng ngay trong những lá đã cuốn lại.
• Giai đoạn trưởng thành: 10-20 ngày. Con trưởng thành mới vũ hoá có màu nâu sáng. Sau có màu đen bóng, rất nhanh nhẹn, thường bò cong bụng trên mặt lá. Râu đầu hình chuỗi hạt 7 đốt, đốt gốc to hơn các đốt khác. Đầu hơi giống hình chữ nhật, mắt kép bé. Con đực có kích thước nhỏ hơn con cái. Trưởng thành đẻ trứng rải rác trong mô lá. Trứng nhỏ mới đẻ màu trắng sữa, gần nở có màu vàng nhạt. Bọ trĩ non rất giống thành trùng nhưng không cánh màu vàng nhạt.

Con cái trưởng thành đẻ khoảng 3-160 trứng, chúng đẻ trong 5-7 ngày. Nhưng đẻ nhiều nhất là ngày thứ 2, 3, 4. Một năm phát sinh 8-10 lứa. Trong đó lứa 1 và 2 phát sinh trên cỏ. Lứa 2-3 và lứa 6 là quan trọng nhất. Nhiệt độ thích hợp để bọ trĩ phát sinh phát triển từ 15-25 độ C. Mưa làm giảm rõ rệt số lượng bọ trĩ, đặc biệt là trưởng thành. Quần thể bọ trĩ phát triển mạnh ở những năm hạn hán, con trưởng thành có khả năng kháng thuốc cao.

Bọ trĩ gây hại ở khắp các vùng trồng lúa trong nước và trên thế giới, lúa sạ bị hại nặng hơn lúa cây. Bọ trĩ trưởng thành và bọ trĩ non đều hút nhựa lá và hoa làm cây lúa sinh trưởng còi cọc, hoa lúa không thụ phấn được. Lá lúa non bị hại có nhiều điểm trắng nhỏ. Nhưng khi bị hại nặng thì chóp lá khô vàng và cuốn quăn lại, và dần dần khi cả lá. Bọ trĩ hại cả lúa nước và lúa cạn ngay sau khi lúa mới cấy được 1-2 tuần.

Một số biện pháp phòng trừ bọ trĩ trên đồng ruộng

Cách 1: Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ ở các bờ ruộng hoặc sơn bờ ruộng. Cấy, xạ lúa với mật độ vừa phải, không quá dày, giữ nước không để ruộng khô.

Cách 2: Dùng các loại thuốc thảo mộc để bảo vệ các thiên địch. Trong trường hợp mật độ cao dùng thuốc hoá học vị độc, lưu dẫn, tiếp xúc phun khi bọ trĩ phát sinh rộ…

Với thông tin cung cấp trên hy vọng đã mang đến nhiều kiến thức bổ ích cho bà con thăm đồng và chăm sóc cây lúa cũng như cây hoa màu khác. Chúc bà con mùa màng bội thu.