Tìm hiểu các đặc trưng sinh thái của rầy xanh

Rầy xanh được biết đến là loài côn trùng gây hại rất phổ biến ở nước ta và nhiều nước trong khu vực. Chúng có vòng đời từ 14 – 21 ngày thích hợp sinh trưởng khi điều kiện thời tiết chuyển từ lạnh sang nóng hoặc nắng mưa xen kẽ. Vậy các đặc trưng sinh thái của rầy xanh là gì và biện pháp nào phòng trừ chúng hiệu quả? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Đặc điểm sinh học, hình thái của rầy xanh

Rầy xanh trưởng thành có thân dài từ 2,5 – 4 mm, màu xanh lá mạ. Đầu hơi hình tam giác, chính giữa đỉnh đầu có đường vân trắng, và hai bên có chấm đen nhỏ. Cánh trong mờ, màu xanh lục, xếp úp hình mái nhà.

Rầy xanh thường đẻ trứng rải rác từng quả một ở các mô mềm của cây, nhưng tập trung ở các đốt nối, một con rầy cái trưởng thành có thể đẻ trung bình khoảng 30 trứng và chúng có thể đẻ tối đa tới 150 trứng. Thời gian trứng từ đẻ đến nở ra rầy non khoảng 5 – 10 ngày tùy thuộc vào thời tiết. Rầy non có 5 tuổi qua 4 lần lột xác, thời gian sống của rầy non khoảng 7-16 ngày tuỳ thuộc vào thời tiết ấm hay lạnh.

Rầy trưởng thành sống khoảng 14-21 ngày, rầy trưởng thành cái sống lâu hơn rầy trưởng thành đực. Trong một năm trên nương chè có thể có đến 10 thế hệ rầy xanh sống nối tiếp nhau gây hại cây chè và cây kí chủ khác, trong đó có 2 cao điểm mật độ cao gây hại nhiều trong năm là tháng 3-5, tháng 9-11.

Đặc trưng sinh thái của rầy xanh

Rầy trưởng thành sợ ánh sáng trực xạ, cho nên phần nhiều rầy sống tập trung ở mặt dưới lá nên khó phát hiện, chích hút nhựa theo gân lá non làm lá xoăn lại chuyển màu hơi vàng, rìa lá bị cháy và mật số rầy cao sẽ làm cháy lá, cây suy yếu không phát triển, rụng hoa và trái non. Rầy xanh cũng là tác nhân truyền bệnh virus cho cây cây trồng. Rầy có xu tính với ánh sáng đèn yếu và có đặc tính bò ngang. Khi bị khua động rầy có thể nhảy, lẩn trốn nhanh chóng.

– Phạm vi ký chủ: Gây hại chủ yếu trên cây chè, ngoài ra còn phá hại một số cây trồng khác như lúa, khoai tây, khoai lang, vừng (mè), bông, cà, thuốc lá…

– Nhiệt độ sinh trưởng thích hợp của rầy xanh từ 23- 27 độ C 

– Rầy xanh còn là đối tượng trung gian truyền bệnh khảm (virus) cho cây.

Các biện pháp phòng trừ rầy xanh

*Biện pháp canh tác, cơ giới:

– Tiêu huỷ triệt để tàn dư cây trồng, tưới đủ ẩm cho ruộng trồng. Chăm sóc cây trồng khỏe mạnh (trồng mật độ vừa phải, bón phân cân đối…) giữ ruộng sạch cỏ, tránh trồng xen hoặc xung quanh ruộng các cây ký chủ của rầy xanh.

– Thu hoạch nông sản đúng kỹ thuật và thời vụ.

 *Các biện pháp sinh học:

– Bảo vệ các loài thiên địch trên đồng, ruộng, nương.

– Hạn chế sử dụng thuốc hóa học, nếu cần thiết chỉ nên sử dụng các thuốc ít độc, có phổ tác động hẹp, ít ảnh hưởng đến thiên địch.

– Nghiên cứu áp dụng việc nuôi lượng lớn một số loài bắt mồi ăn thịt (bọ rùa, kiến ba khoang (Paederus fuscipes Cur.), nhện nhỏ Amblyseius sp.,…) và thả vào hệ sinh thái cây chè.

*Các biện pháp hóa học:

– Khi dùng thuốc hoá học phải tuân theo nguyên tắc 4 đúng. Các hoạt chất và thuốc thương phẩm tương ứng có thể tìm thấy trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt nam. Trước khi sử dụng xem kỹ hướng dẫn trên nhãn thuốc.

– Khi thật cần thiết phải sử dụng thuốc trừ sâu để phun trừ rầy xanh, nên chọn các loại thuốc phổ tác động hẹp, thời gian cách ly ngắn, ít gây độc hại cho các loại thiên địch hoặc dùng thuốc trừ sâu thảo mộc.

– Chỉ phun thuốc hoá học trừ rầy xanh hại chè khi điều tra thấy mật độ rầy xanh vượt quá ngưỡng: 5con/ khay.

Hy vọng với những thông tin được chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bà con hiểu thêm về loài rầy xanh cũng như nắm được các biện pháp giúp hạn chế tối đa và loại trừ chúng trên đồng ruộng. Chúc bà con mùa vàng bội thu.