Tìm hiểu các đặc trưng sinh thái của sâu ăn lá
Sâu ăn lá luôn là nỗi ám ảnh của bà con nông dân, đặc biệt khi tiết trời nồm ẩm, mưa nắng thất thường. Chúng sinh trưởng và phát triển nhanh chóng. Để kiểm soát cũng như phòng trừ hiệu quả việc nắm rõ các đặc trưng sinh thái của sâu ăn lá là vô cùng cần thiết.
Thông thường sâu ăn lá sẽ đục vào phần nụ và quả non rồi ăn rỗng ở bên trong làm quả non, nụ rụng xuống. Thêm nữa, loại sâu này có khả năng phá hoại quanh năm nhưng nhiều nhất là vào mùa xuân và đầu hè.
Dưới đây là một số loại sâu ăn lá phổ biến trên các trà ruộng thâm canh lâu năm của bà con. Cùng tìm hiểu và có phương pháp phòng trừ nhé!
1. Sâu khoang – sâu ăn tạp và đặc trưng sinh thái
Sâu khoang còn được gọi là sâu ăn tạp gây hại trên tất cả các loại rau, là đối tượng gây hại nặng trên rau, đậu. Trứng đẻ thành ổ trên lá, một ổ có từ 50 – 200 trứng. Một con cái có thể đẻ từ 500 – 2.000 trứng. Sâu tuổi nhỏ sống tập trung ăn hết thịt lá chừa lại biểu bì và gân. Ở tuổi 3 – 4 sâu phân tán và ăn khuyết lá hoặc có khi ăn trụi lá. Sâu non có 6 tuổi, khi đẫy sức ở tuổi 6 dài từ 35 – 50 mm.
Khi mật độ sâu cao có thể làm cho lá rụng nhanh. Sâu non tuổi nhỏ thường gây hại nghiêm trọng nhất bởi vì hàng trăm con sâu non tập trung lại ăn lá cây và nhanh chóng làm lá cây xơ xác. Sâu non còn có thể gặm ăn vỏ quả làm giảm phẩm chất. Vòng đời của sâu non từ 22-30 ngày.
Thường thấy chúng xuất hiện trên các loài cây như bắp cải, khoai tay, rau muống, khoai lang, cà chua. Ngoài hoạt động mạnh vào ban đêm, có xu tính với mùi chua ngọt và ánh sáng bước sóng ngắn.
2. Sâu tơ và đặc trưng sinh thái của sâu tơ
Sâu tơ nhỏ, thân dài khoảng 6-7mm, sải cánh rộng 12-15mm màu nâu xám. Trên cánh có dải màu trắng ngài đực và dải màu vàng ngài cái chạy từ gốc cánh đến đỉnh cánh. Mép ngoài có lông nhỏ dài mịn, khi đậu cánh áp sát thân.
Sâu tơ trưởng thành hoạt động chủ yếu vào ban đêm. Sâu tơ hoạt động mạnh nhất từ chập tối đến nửa đêm. Chúng đẻ trung bình 10-400 quả trứng. Trứng được đẻ phân tán hay thành cụm dưới mặt lá, hai bên gân lá hay chỗ lõm dưới lá. Sâu non có 4 tuổi, sâu mới nở sống tập trung, từ tuổi 2 trở đi sâu ăn thịt lá để lại biểu bì tạo thành các đốm trong mờ. Ở tuổi lớn sâu bắt đầu ăn mạnh làm thủng lá chỉ chừa lại gân lá.
Sâu tơ là loại sâu gây hại nguy hiểm nhất trên rau. Chúng gây hại đặc biệt nghiêm trọng ở giai đoạn rau mới trồng, sâu non mới nở đục lá tạo thành rãnh, ở tuổi lớn sâu tơ ăn toàn bộ biểu bì khiến lá bị thủng lỗ chỗ. Mật độ cao sâu ăn hết thịt lá chỉ còn trơ lại gân lá làm giảm năng suất rõ rệt. Sâu non cũng ăn các bắp cải đang phát triển làm bắp cải biến dạng hoặc không thể cuốn bắp, tạo điều kiện cho bệnh thối nhũn phát triển.
3. Sâu xám và đặc trưng sinh thái của sâu xám
Sâu xám là loài sâu đa thực, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng loạt cây lương thực, thực phẩm (ngô, đậu, lạc, cà chua, cây họ bầu bí…). Chúng sống được ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Với sự phân bố rộng rãi như vậy, sâu xám là loại sâu bọ phổ biến trên cây trồng.
Vòng đời của chúng thường trải qua 4 giai đoạn cơ bản là bướm, trứng, sâu non và nhộng. Đặc biệt, bướm thường có màu nâu sẫm hoặc xám và dài khoảng 16 đến 23 mm. Trứng của sâu xám có hình bán cầu, lúc đầu màu trắng sữa, sau dần chuyển sang màu hồng hoặc tím. Sâu non có màu xám đen hoặc đen bóng và sống từ 22 đến 53 ngày.
Sâu non mới nở sống ở trên lá cây, ăn phần mô lá tạo nên những vết thủng li ti trên bề mặt lá. Tuổi 2, ban ngày sâu ẩn nấp dưới mặt đất ngay dưới gốc cây, ban đêm chui lên ăn lá non hoặc gặm xung quanh thân cây non. Từ tuổi 3 – 4 trở đi sâu phá mạnh, cắn đứt ngang thân cây kéo xuống đất. Mỗi đêm, một con sâu có thể cắn đứt 3 – 4 cây ngô non. Sâu non có tính giả chết, khi bị đụng vào chúng cuộn lại, lăn ra giả chết.
4. Sâu xanh ăn lá và đặc trưng sinh thái của sâu xanh
Sâu xanh ăn lá ký sinh trên cây rau muống, cà ớt, đậu đỗ thuộc họ Noctuidae. Tuy nhiên, vòng đời của chúng phụ thuộc vào nhiệt độ, thời tiết mà sâu non có thể sống từ 15-22 ngày. Sâu phát triển từ xanh nhạt đến rám nắng, hồng hoặc nâu xám. Màu sắc của sâu cũng bị ảnh hưởng bởi thức ăn.
Ấu trùng hay còn gọi là sâu xanh non thường sống ở đọt và mặt dưới lá non, nó thường cuốn lá hoặc đan xen lá lại với nhau và nó ẩn nấp bên trong để gây hại. Những lá bị phá hủy sẽ bị mất đi phần diệp lục tố dẫn đến lá khô héo dần đi. Khi trái lớn, nó thường ẩn ở mặt dưới của quả, chúng ăn phần da bên ngoài làm trái bị méo mó và rất xấu xí, hoặc đôi khi quả bị hư, thối. Ngoài ra, loài sâu này có thể phá hại quanh năm, nhưng thường xuất hiện nhiều nhất vào mùa xuân và đầu mùa hè.
5. Biện pháp phòng trừ sâu ăn lá hiệu quả
Dùng tay để bắt sâu ăn lá
Nếu bạn trồng rau với quy mô nhỏ trong vườn hoặc ban công nhà bạn để phục vụ gia đình, việc sử dụng phương pháp bắt sâu bằng tay sẽ là lựa chọn tốt. Tuy nhiên, việc bắt sâu bằng tay yêu cầu bạn phải dành nhiều thời gian và cần sự tỉ mẩn. Trong trường hợp bạn trồng cây với số lượng lớn, phương pháp này có thể không khả thi.
Sử dụng thiên địch để phòng trừ sâu ăn lá
– Việc sử dụng thiên địch để kiểm soát sâu ăn lá cũng là một biện pháp hay và hiệu quả, được nhiều bà con áp dụng. Thiên địch là những sinh vật tự nhiên có ích, chúng ăn hoặc gây bệnh cho các loại sâu ăn lá. Điều này giúp hạn chế sự sinh sôi nảy nở của sâu bệnh và đồng thời thúc đẩy sự phát triển của cây trồng.
– Hiện nay có hơn 100 họ sâu gây hại có thể làm thức ăn cho các loài thiên địch như bọ rùa, kiến ba khoang, chuồn chuồn… Bạn có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các loài côn trùng này bằng cách trồng một số loại hoa như cỏ ba lá, cỏ linh lăng, hoa soi nhái.
Phun thuốc tiêu diệt sâu ăn lá
Việc sử dụng thuốc trừ sâu để phun bảo vệ cây trồng là một trong những biện pháp được nhiều người áp dụng nhất hiện nay. Sử dụng thuốc trừ sâu sẽ mang lại một số lợi ích như sau: Phòng trừ sâu bệnh, tăng năng suất cây trồng và đảm bảo chất lượng nông sản. Trên thị trường có nhiều loại thuốc trừ sâu khác nhau, bao gồm thuốc hóa học và thuốc sinh học.
Hy vọng rằng với những thông tin vừa được chia sẻ trong bài viết này đã cung cấp cho bà con nhiều kiến thức bổ ích giúp phòng trừ và tiêu diệt sâu ăn lá hiệu quả. Chúc bà con mùa vàng bội thu.
