Sâu cuốn lá là một loại sâu hại lúa rất phổ biến. Vòng đời của sâu kéo dài khoảng 30 – 45 ngày, vòng đời dài hay ngắn tùy thuộc vào giống lúa, phân bón và thời tiết. Để diệt trừ hiệu quả bà con nên nắm rõ các đặc trưng sinh thái của sâu cuốn lá cũng như cách thức gây hại của chúng.
1. Đặc trưng sinh thái của sâu cuốn lá
Sâu cuốn lá có thời gian đẻ trứng: 6 – 7 ngày, sâu non: 14 – 16 ngày, nhộng: 6 – 7 ngày, trưởng thành sống: 2 – 6 ngày. Vòng đời sâu cuốn lá dao động từ 25 – 32 ngày. Trưởng thành hoạt động đẻ trứng về đêm, ban ngày ẩn nấp, có xu tính mạnh với ánh sáng, con cái mạnh hơn con đực. Trưởng thành thường tìm những ruộng xanh tốt để đẻ trứng, mỗi con cái có thể đẻ trên 100 quả trứng, rải rác trên lá lúa.
Sâu non tuổi 1 rất linh hoạt có thể bò khắp trên lá, chui vào lá nõn, mặt trong bẹ lá hoặc bao lá cũ; tuổi 2, 3 trở đi nhả tơ ở mép lá và cuốn thành tổ nằm trong đó gây hại. Sâu có khả năng di chuyển ra khỏi tổ cũ để phá hại lá mới, mỗi con sâu non có thể phá hại từ 5 – 10 lá, thời gian di chuyển thường vào buổi chiều (từ 6 giờ – 9 giờ tối), ngày trời mưa hoặc râm mát thì có thể di chuyển bất cứ lúc nào trong ngày.
Sâu cuốn lá gây hại trên các trà lúa mùa
Sâu non đẩy sức chuyển màu hồng hồng và chui ra khỏi tổ bò xuống gốc lúa, bẹ lá dệt kén mỏng hoá nhộng nhưng cũng có thể hoá nhộng ngay trong tổ cũ. Sâu cuốn lá nhỏ có tập tính thích tập trung gây hại ở những ruộng lúa xanh tốt, ruộng ven làng, ruộng ven hồ mương, đặc biệt là những ruộng bón phân không cân đối và bón nhiều đạm.
Sâu ăn phần thịt lá, chỉ chừa lại lớp biểu bì khiến lá lúa bị giảm diện tích quang hợp, mất diệp lục tố dẫn đến sinh trưởng kém, nếu gây hại khi lúa đòng trổ sẽ khiến hạt bị lép lửng, mất năng suất. Sâu cuốn lá gây hại mạnh trên diện rộng sẽ làm ruộng bị hại trở nên xơ xác. Những vết thương nơi mép lá còn tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn xâm nhập gây bệnh cho cây lúa.
Sâu cuốn lá phát triển nhanh và gây thiệt hại lớn
2. Biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hiệu quả trên đồng ruộng
Để hạn chế sâu cuốn lá gây hại làm ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây lúa, bà con nông dân cần chú ý áp dụng biện pháp quản lí dịch hại tổng hợp IPM, quản lí sức khỏe cây trồng tổng hợp IPHM như:
– Làm sạch cỏ dại quanh bờ ruộng, bón phân cân đối, hợp lý, đặc biệt bón phân đạm vừa phải, không bón lai rai.
– Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện kịp thời sâu bệnh hại.
– Phun thuốc theo nguyên tắc “4 đúng”, nồng độ và liều lượng phun theo hướng dẫn sử dụng trên bao bì. Sau khi phun trừ nếu gặp trời mưa phải tiến hành phun lại. Điều bà con rất cần lưu ý là phải phun khi sâu non mới nở (tuổi 1-2) mới có hiệu quả cao.
Trà lúa bị sâu cuốn lá gây hại
Sâu cuốn lá lúa loại nhỏ là loại sâu bệnh hại lúa trên diện rộng, thường phát sinh và gây hại vào các giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng, trổ bông. Chính vì vậy bà con nên chủ động trong việc tìm hiểu các đặc trưng sinh thái cũng như đặc điểm sinh trưởng của chúng để chủ động phòng tránh cũng như diệt trừ hiệu quả.