Bảo vệ Thực vật, Bệnh hại, Cẩm nang, Góc chia sẻ

TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỆNH THỐI RỄ Ở CÂY VÚ SỮA VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ

Tháng 4 7, 2025
, ,
TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM BỆNH THỐI RỄ Ở CÂY VÚ SỮA VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ

Bệnh thối rễ là một trong bệnh nguy hiểm và gây hại nặng trên những vườn vú sữa già cỗi hay thậm chí đối với những cây trong giai đoạn kiến thiết cơ bản. Bệnh hại làm sụt giảm đáng kể năng suất, chất lượng quả và có thể dẫn đến chết cây. Cùng tìm hiểu đặc điểm của bệnh thối rễ và các giải pháp phòng trị hiệu quả trong bài viết dưới đây.

1. NGUYÊN NHÂN VÀ ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH BỆNH THỐI RỄ

Bệnh thối rễ vú sữa có xu hướng gia tăng mạnh từ tháng 2 đến tháng 6 và cho đến tháng 12 dương lịch. Điều này cho thấy bệnh thối rễ cây vú sữa xuất hiện vào các tháng mùa khô trong năm và kéo dài sang mùa mưa. Trong khoảng thời gian này trùng với thời điểm thu hoạch giữa vụ trở đi và nông hộ tiếp tục giai đoạn xử lý ra hoa cho vụ sau. Chính điều này làm cho bệnh trở nên trầm trọng hơn.

  • Bệnh thối rễ do nhiều tác nhân gây ra như: Nấm Fusarium solani, Fusarium oxysporium và Pythium helicoides; nứt khô cành do nấm Botryospaeriarhodia. 
  • Ẩm độ đất thích hợp cho bệnh phát triển >50%.
  • Nhiệt độ môi trường: Đối với nấm F. solani, F. oxysporum từ 20-35 độ C, nhiệt độ tối hảo là 30 độ C. Nấm P. helicoides khoảng nhiệt độ tương đối rộng 20-40 độ C và ở 30-40 độ C là điều kiện nhiệt độ lý tưởng nhất.
  • pH đất thuận lợi là > pH 4-6  
  • Vườn cây mất cân bằng sinh thái đất, sử dụng nhiều phân thuốc hóa học liên tục qua nhiều năm mà ít bón phân hữu cơ, khiến cho đất bị suy thoái, nghèo dinh dưỡng. 
  • Khai thác trái quá mức, cùng với các biện pháp canh tác không tốt cũng đã góp phần làm cho cây nhanh bị suy kiệt, dẫn đến dễ nhiễm bệnh hơn.
  • Kỹ thuật thiết kế vườn thấp, luôn bị ngập nước. Sử dụng nguồn cây giống không tốt và chế độ chăm sóc, cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng chưa đúng cũng là yếu tố làm cho bộ rễ cây bị tổn thương, tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập, tấn công làm chết cây.
Với điều kiện thời tiết khô nóng bệnh thối rễ dễ phát sinh và phát triển mạnh

2. ĐẶC ĐIỂM CỦA BỆNH THỐI RỄ Ở CÂY VÚ SỮA

Bệnh thối rễ gây hại trên cây vú sữa bằng cách tấn công, làm tổn thương bộ rễ, khiến cây suy kiệt, chậm phát triển, chết nhánh và làm giảm chất lượng trái. Bệnh còn lây lan rất nhanh, không chỉ làm giảm năng suất trái mà còn làm chết cây hàng loạt. Bệnh này có khả năng gây hại ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây. 

Đặc điểm bệnh biểu hiện trên lá: Triệu chứng khá phổ biến và điển hình của bệnh thối rễ trên cây vú sữa là cây còi cọc. Kích thước lá bị thu nhỏ lại hay còn gọi “lá me”, tán lá thưa, có màu xanh xám. Đôi khi lá trên một số hay phần lớn các cành bị rụng dẫn đến hiện tượng cây bị trơ cành. Nếu cây mang nhiều trái thì chỉ thu hoạch được những lứa trái đầu tiên. Trong khi đó phần lớn lượng trái còn lại đều bị héo xanh không thể thu hoạch được.

Khi cây bị thối rễ dẫn đến lá còi cọc và thưa thớt

Đặc điểm bệnh biểu hiện thân: Trên những cây bị nhiễm bệnh thì da thân cây vú sữa tròn lẳng không còn gồ ghề như thân cây me.

Biểu hiện bênh thối rễ trên thân cây

Đặc điểm bệnh biểu hiện rễ: Hệ thống rễ tơ (rễ mềm) hay kể cả rễ thứ cấp đều bị bị thối nhũn. Sau đó khô và hoá nâu. Ngoài ra, bệnh còn tấn công ở vị trí cổ rễ hay một số vị trí cục bộ trên rễ chính (nằm gần mặt đất). Từ đó làm cho toàn bộ hệ thống rễ bị thối khô và hoá nâu, nếu phát hiện muộn thì sẽ rất khó phòng trị.

Rễ cây khi bị bệnh

3. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH THỐI RỄ Ở CÂY VÚ SỮA

Để hạn chế tối đa phát sinh mầm bệnh, cũng như giúp phòng trừ bệnh hiệu quả bà con nên áp dụng đồng thời nhiều biện pháp như:

Sau khi thu hoạch: 

  • Cần vệ sinh vườn sạch sẽ.
  • Nên tiến hành cắt tỉa, loại bỏ các cành bị sâu bệnh, già yếu. 
  • Kiểm tra lại hệ thống tiêu úng tại vườn, dọn dẹp sạch lá rụng. 
  • Sau đó, cần bón vôi cho vườn và sử dụng thuốc trừ bệnh thối rễ để tăng khả năng kháng bệnh cho cây.

Xử lý ra hoa: 

  • Sử dụng phân bón với liều lượng hợp lý. 
  • Cấp lượng nước vừa đủ cho quá trình phát triển của cây. 
  • Đặc biệt có thể dùng rơm rạ ủ lên gốc để giữ ẩm cho cây

Giai đoạn cây ra quả:

  •  Tưới nước định kỳ vừa phải, có thể dùng thêm phân vô cơ.
  •  Đặc biệt chú ý việc cắt tỉa các trái bị hỏng, các cành có quá nhiều trái.
Kiểm tra thăm vườn và chăm sóc cây vú sữa cẩn thận để hạn chế bệnh phát sinh

Xử lý hóa học:

  • Khi phát hiện hệ thống rễ bị thối tiến hành xử lý thuốc bằng cách xới nhẹ đất xung quanh tán cây, sau đó tưới các loại thuốc đặc trị theo liều lượng khuyến cáo, số lần tưới thuốc tùy vào tình hình diễn biến bệnh trên vườn. 
  • Nên tiến hành xử lý thuốc khi cây đang thu hoạch còn 10-20% số trái trên cây. Tưới đều dung dịch thuốc xung quanh tán cây, sau đó tưới nước liên tục 2-3 ngày để giúp thuốc hoà tan và thấm đều vào trong đất.
  • Có thể tưới hỗ trợ các chế phẩm kích thích sinh trưởng bộ rễ nhằm gia tăng sự phát triển rễ mới.

Với những thông tin vừa chia sẽ, hy vọng sẽ giúp ích nhiều cho bà con trong công tác chăm sóc và quản lý vườn cây vú sữa của mình. Bên cạnh đó, nâng cao hiểu biết để canh tác và mở rộng, phát triển cây trồng mang lại năng suất, chất lượng tốt hơn.