Tìm hiểu quá trình sinh trưởng của sâu xám hại ngô và biện pháp phòng trừ
Sâu xám là loài sâu hại rất phổ biến trên cây ngô. Nếu trồng ngô trên nền đất sẵn có mật độ sâu cao mà không áp dụng các giải pháp phòng trừ kịp thời thì sẽ thiệt hại rất lớn cho người trồng ngô, số cây non bị sâu cắn chết có thể tới 90%. Cùng Big Five tìm hiểu quá trình sinh trưởng của sâu xám hại ngô và các biện pháp phòng trừ trong bài viết dưới đây.
1. Quá trình sinh trưởng và đặc điểm hình thái của sâu xám
Vòng đời trung bình của sâu xám từ 50 – 60 ngày, trong đó:
– Giai đoạn trứng: Từ 4 -11 ngày. Trứng có hình cầu hơi dẹt, sọc nổi, đường kính khoảng 0.5mm. Lúc đầu có màu nhạt (trắng sữa) sau chuyển sang hồng nhạt, màu đen và cuối cùng là màu nâu.
– Giai đoạn sâu non: Từ 22 – 34 ngày. Sâu non có màu xám đen nâu hoặc màu nâu xám. Dọc theo hai bên thân có một dãy đen mờ, đầu đen (hoặc nâu sẫm). Trên mỗi đốt thân phía trên có 4 u lông nhỏ, phía dưới có 4 u lông lớn. Đốt cuối cùng ở mảnh lưng có 2 vệt màu nâu đậm.
– Giai đoạn nhộng: Từ 9 – 13 ngày. Nhộng có màu nâu cánh gián, cuối bụng có một đôi gai ngắn.
– Giai đoạn bướm đẻ trứng: Từ 2 – 4 ngày. Bướm hoạt động giao phối và đẻ trứng ban đêm, thích mùi chua ngọt. Đẻ trứng rời rạc thành từng quả trên mặt đất, một bướm cái có thể đẻ khoảng 800 – 1000 trứng.
Bướm có thân dài 20-25mm. Cánh trước có màu xám đen, gần phía góc mép ngoài có 3 vệt đen nhỏ hình tam giác. Cánh sau màu trắng, mép ngoài màu nâu xám nhạt. Cơ thể có nhiều lông màu xám.
2. Đặc điểm sinh thái và cách thức gây hại của sâu xám
– Sâu xám hại ngô thường xuất hiện vào giai đoạn cây con và gây hại trầm trọng nhất ở những vùng đất nhẹ, đất cát nơi sâu non có thể vùi mình dễ dàng.
– Sâu tuổi 2, ban ngày ẩn nấp dưới mặt đất ngay dưới gốc cây hoặc mặt dưới của lá. Ban đêm chúng chui lên ăn lá non hoặc gặm xung quanh thân cây non.
– Sâu từ tuổi 3 – 4 trở đi phá hoại mạnh. Cắn đứt ngang thân cây (làm cây bị khuyết hoặc bị cắn đứt) kéo xuống đất. Mỗi đêm, một con sâu có thể cắn đứt 3 đến 4 cây non.
– Đối với một số cây trưởng thành có thân đã cứng (cây ngô có 7 – 8 lá) sâu thường đục vào thân gần sát gốc, Chúng ăn phần non mềm ở giữa làm thân cây ngô bị héo và chết.
– Sâu non có tính giả chết, khi bị đụng vào chúng thường cuộn lại, lăn ra giả chết. Sâu đẩy sức hóa nhộng trong đất. Chúng phát triển và sinh trưởng ở thời tiết lạnh, ẩm độ cao.
– Ruộng hoa màu bị sâu xám gây hại trông mất khoảng lỗ chỗ, mật độ cây giảm, thiệt hại nặng nề về năng suất.
3. Các biện pháp phòng trừ sâu xám hại ngô hiệu quả trên đồng ruộng
Để giảm thiểu sự tồn tại cũng như sinh trưởng và phát triển của sâu xám trên ruộng ngô, bà con nên áp dụng các biện pháp canh tác sau:
– Vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại trên ruộng và quanh bờ để hạn chế nguồn ký chủ phụ của sâu.
– Cày ải phơi đất 2 tuần trước khi trồng ngô để diệt trứng và nhộng. Hoặc cho nước ngập vào ruộng, ngâm khoảng 1 ngày đêm sau đó tháo cạn, để ráo ruộng trước khi gieo trồng.
– Luân canh cây trồng: Sau khi trồng một số vụ ngô, bà con có thể triển khai trồng đan xen đậu, hoặc đỗ và có thể là rau xanh,… để diệt nhộng đang sống trong đất và cắt đứt nguồn thức ăn phù hợp cho sâu.
– Đối với những ruộng nhỏ, khi mật độ sâu thấp có thể bắt sâu bằng tay vào buổi sáng sớm hay chiều tối bằng cách bới đất quanh gốc cây bị sâu cắn để bắt sâu.
– Bà con có thể dùng bẫy bả chua ngọt để bẫy bướm.
– Khi mật độ sâu cao khó có thể kiểm soát bà con nên phun thuốc hóa học diệt trừ sâu xám.
