TÌM HIỂU VÒNG ĐỜI CỦA SÂU KHOANG, ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI VÀ CÁCH PHÒNG TRỪ
Sâu khoang hay còn được biết đến là sâu ăn tạp. Chúng gây hại trên tất cả các loại rau, màu, cây họ đậu, sắn, họ cải, khoai tây,… cắn phá lá, gặm vỏ trái, nhanh chóng đến mức làm đám rau xơ xác chỉ sau vài giờ. Vậy làm thế nào để phòng trừ sâu khoang hiệu quả? Cùng tìm hiểu chi tiết vòng đời sinh trưởng, đặc điểm gây hại, từ đó áp dụng các giải pháp phòng trừ thích hợp.
1. VÒNG ĐỜI SINH TRƯỞNG CỦA SÂU KHOANG
Vòng đời của sâu khoang kéo dài khoảng từ 25-48 ngày. Trong đó giai đoạn trứng là khoảng 3-7 ngày, sâu non khoảng 12-27 ngày, nhộng khoảng 8-10 ngày và sâu trưởng thành khoảng 2-4 ngày. Một con cái có thể đẻ từ 500-2000 trứng. Thời gian đẻ trứng trung bình của sâu khoang trưởng thành kéo dài khoảng từ 5-7 ngày, đôi khi đến 10-12 ngày.
Giai đoạn trứng (3 – 7 ngày)
Sâu khoang thường đẻ trứng thành ổ trên lá, một ổ như vậy thường có từ 50-200 trứng. Có hình bán cầu, trứng mới đẻ có màu vàng, sau màu tro tối xếp với nhau thành ổ. Có lớp lông màu vàng rơm phủ bên ngoài.
Giai đoạn sâu non (12 – 27 ngày)
Có 6 tuổi, khi đẫy sức ở tuổi 6 dài khoảng từ 35-50mm. Lúc mới nở có màu xanh sáng. Sâu non lúc nhỏ thường sống từng đám nhưng sau đó sẽ phân tán đi khắp nơi. Sâu tuổi lớn có màu từ xám xanh đến nâu đen với những sọc vàng hoặc sọc trắng.
Giai đoạn nhộng (8-10 ngày)
Có chiều dài khoảng từ 18-20mm, khi mới hình thành nhộng có màu xanh đọt chuối và mềm. Sau đó chuyển dần sang màu vàng xanh, cuối cùng là màu nâu đỏ và thân cứng. Cuối bụng có một đôi gai ngắn.
Giai đoạn trưởng thành (2 – 4 ngày)
Có màu xám hoặc nâu xám. Cánh trước có màu nâu vàng hoặc màu cánh gián, có các vân ngang màu bạc trắng óng ánh. Cánh sau có màu hơi trắng. Sâu khoang trưởng thành có chiều dài thân khoảng 20-25mm, sải cánh rộng từ 35-45mm.
Sâu trưởng thành hoạt động mạnh nhất vào lúc sáng sớm, chiều mát và suốt đêm. Vào ban ngày khi có ánh nắng, sâu khoang thường chui dưới tán lá hoặc chui xuống dưới đất để ẩn nấp.
2. ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI CỦA SÂU KHOANG
- Sâu khoang thường được thấy ở bắp cải, rau muống, khoai lang, khoai sọ, khoai tây, cà,… Sâu non tuổi nhỏ thường gây hại nghiêm trọng nhất bởi vì hàng trăm con sâu non tập trung lại ăn lá cây và nhanh chóng làm lá cây xơ xác. Sâu non còn có thể gặm ăn vỏ thân, vỏ quả làm giảm phẩm chất.
- Sâu mới nở sống tập trung dưới lá ăn biểu bì lá, sau đó lớn dần ăn hết thịt lá chừa lại biểu bì và gân lá. Ở tuổi 3-4, sâu phân tán và ăn khuyết lá hoặc ăn có khi ăn trụi lá, cánh hoa, nụ quả, thậm chí là cả thân cây. Khi mật độ cao, chúng có thể làm ăn trụi cả thân cây. Sâu khoang phá hoại mạnh nhất vào khoảng tháng 5-6 hằng năm.
- Cây trở nên trơ trụi, hiệu suất quang hợp kém, ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp chất dinh dưỡng. Cây còi cọc, phát triển kém, không đạt chất lượng yêu cầu.
- Vết thương do sâu khoang để lại là vị trí thuận lợi cho các loại vi khuẩn, nấm bệnh phát sinh tấn công vào cây trồng.
3. CÁC PHÒNG TRỪ SÂU KHOANG TRÊN ĐỒNG RUỘNG
Sâu khoang là loài đa thực, gây hại nặng và ảnh hưởng lớn đến năng suất nhiều loại cây trồng. Bên cạnh đó, tốc độ sinh trưởng nhanh và phát triển mạnh dẫn đến việc kiểm soát, phòng trừ cần được thực hiện một cách nhanh chóng và quyết liệt. Dưới đây là một số giải pháp hiệu quả bà con có thể tham khảo.
Biện pháp canh tác:
- Vệ sinh đồng ruộng trước và sau khi trồng, cày ải phơi đất.
- Dẫn nước ngập ruộng trước khi làm đất.
Biện pháp thủ công: Diệt ổ trứng và sâu non bằng tay.
Biện pháp sinh học:
- Hạn chế phun thuốc để bảo tồn các loài thiên địch thường xuất hiện trên ruộng như nhện, bọ rùa, ong kí sinh…
- Dùng bẫy pheromone hoặc bẫy chua ngọt có hiệu quả.
Biện pháp hóa học: Sử dụng các loại thuốc hóa học chuyên dụng để diệt trừ sâu khoang. Lưu ý nên tuân thủ các quy định BVTV để đảm bảo an toàn. Tránh lạm dụng thuốc gây nên tình trạng kháng thuốc.
Trên đây là những thông tin chi tiết về loài sâu khoang: Vòng đời sinh trưởng, đặc điểm gây hại và các biện pháp kiểm soát, tiêu diệt. Mong rằng đã cung cấp nhiều kiến thức bổ ích cho bà con giúp phòng trừ sâu khoang hiệu quả. Chúc bà con mùa màng bội thu.
