RẦY MỀM: VÒNG ĐỜI SINH TRƯỞNG, ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ
Rầy mềm là loài ký sinh trên các cây họ đậu, họ cà độc dược, bầu bí dưa, cam quýt và nhiều loại cây khác. Chúng sinh sôi nhanh chóng và sinh sản với số lượng cực lớn trong một khoảng thời gian rất ngắn. Thiệt hại do rầy mềm gây ra là cực kỳ lớn nếu không được kiểm soát kịp thời. Cùng tìm hiểu vòng đời sinh trưởng, đặc điểm gây hại và các biện pháp phòng trừ hiệu quả trong bài viết này.
1. VÒNG ĐỜI SINH TRƯỞNG CỦA RẦY MỀM
Rầy mềm có thể sinh sản đơn tính, nghĩa là đẻ con không cần sự giao phối giữa con đực và con cái. Chúng đẻ trung bình mỗi ngày 5-7 con. Vòng đời rầy mềm trung bình từ 11 – 13 ngày.
– Ấu trùng và thành trùng tập trung mặt dưới lá, nhất là đọt non, bông, chồi, hút nhựa làm cho các phần này bị héo hoặc để lại những vết thâm đen trên lá, và truyền bệnh virus cho cây.
– Thành trùng gồm 2 dạng có và không có cánh:
- Dạng không cánh cơ thể dài từ 1,5- 1,9 mm và rộng từ 0,6-0,8 mm, toàn thân màu xanh đen, xanh thẫm và có phủ sáp, một ít cá thể có dạng màu vàng xanh.
- Dạng có cánh cơ thể dài từ 1,2-1,8 mm, rộng từ 0,4-0,7 mm, đầu và ngực màu nâu đen, bụng màu vàng nhạt, có khi xanh đậm, phiến lưng ngực trước màu đen, mắt kép to, ống bụng đen.
– Rầy mềm rất nhỏ (con trưởng thành dưới 5mm), và thường gần như trong suốt và có nhiều loại rất khó có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nhiều loài khác nhau có thể xuất hiện màu trắng, đen, nâu, xám, vàng, xanh lục nhạt, hoặc thậm chí hồng! Một số có thể có lớp phủ dạng sáp hoặc bông.
2. ĐẶC ĐIỂM GÂY HẠI VÀ ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH CỦA RẦY MỀM
Rầy mềm tập trung phát sinh, phát triển khi điều kiện thời tiết khô và ít mưa. Nhộng và con trưởng thành ăn dịch thực vật, tấn công lá, thân, chồi, hoa, quả hoặc rễ, tùy thuộc vào loài. Hầu hết các loài rầy mềm đặc biệt thích gây hại ở những nơi có sự phát triển mới còn non và được ưu tiên nước và nhựa cây.
Rầy mềm có thể gây ra các dấu hiệu thiếu dinh dưỡng ở phần non của cây và nếu bị hại nặng với mật độ cao cây sẽ còi cọc không thể phát triển, bộ lá bị hỏng và cần mất rất nhiều thời gian để phục hồi. Cùng với đó thì hoa và quả non sẽ rụng, biến dạng, méo mó.
Ngoài ra chất thải của rầy mềm còn thường là nơi lý tưởng để các bệnh nấm ký sinh phát triển. Ví dụ như các bệnh do nấm phytophthora gây ra trên cây có múi sau khi rầy đã bỏ đi có thể khiến nứt vỏ cây và cây rụng lá sau đó chết.
3. BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ RẦY MỀM
Những thiệt hại do rầy mềm gây ra với cây trồng là rất lớn và nghiêm trọng. Nếu các biện pháp phòng trừ không được áp dụng đúng và kịp thời sẽ khó ngăn chặn được sự tấn công của chúng.
- Biện pháp canh tác: Vệ sinh đồng ruộng thu dọn tàn dư cây trồng. Bón phân cân đối. Trong phạm vi hẹp rầy mềm có thể bị nước rửa trôi.
- Biện pháp cơ học: Ngắt bỏ những lá bị rầy mềm tấn công và tiêu hủy chúng.
- Biện pháp sinh học: Sử dụng các thiên địch như bọ rùa, kiến, dòi ăn thịt, nhện… để tiêu diệt rầy mềm.
- Biện pháp hóa học: Chỉ phun thuốc khi mật độ rầy mềm quá cao. Nên tuân thủ các quy định an toàn thực vật.
Trên đây là những thông tin chi tiết về vòng đời, đặc điểm gây hại và biện pháp phòng trừ rầy mềm hiệu quả trên đồng ruộng. Mong rằng những chia sẻ trên đã giúp ích nhiều cho bà con trong công tác chăm sóc và phòng trừ bệnh hại. Chúc bà con mùa vàng bội thu.
